Kurtulus
Savasi
Selçuklu
Türkleri’nin Anadolu fethine basladiklari tarihte
,Anadolu Bizans idarsinde 21 eyalete ayriyimis?
bulunuyordu. Afyon ili bu eyaletlerden merkezi Konya
olan Anatomik eyaletine bagli bulunuyordu.Malazgirt
zaferinden sonra yapilan anlasmayi Bizanslilarin tanimamasi
üzerine Büyük Türk komutani Alparslan,Kutalmis oglu
Süleyman Sah’dan Ege ve Marmara’ya kadar
Anadolu’nun fethini istemişti. Süleyman Sah baskomutan
olarak Türk ordusu basinda Anadolu içlerine girmis Artik;Putuk,
Saltuk, Mengücek,EbUl Kasim ve Atsiz Beyler gibi büyük
komutanlarin idaresindeki akinci müfrezeleri ile
birkaç yil içinde Anadolu’nun fethini tamamlamistir.
Anadolu’nun fethinde basari göstermis komutanlar bazi
bölgelerde beylikler kurmuslardir. 11. asir sonlarinda
kurulan bu beylikler zamaninda Afyon ili Süleyman Sah
idaresindeki Beylige baslamisti.
1157’de Sultan Sancar’in ölümüyle Büyük Selçuklu
‘lar sona ermis, Büyük Hakanlik taci batiya yani
Anadolu Selcuklulari’na geçmistir.1243’te Kösedag’da
Mogollar’la yapilan savasta ugranilan
bozgundan sonra dünyanin en güçlü devleti olma
imtiyazini kaybetmis, Mogol tahakkümü altina düsmüs
Ilhanlilara tabi beyliklere ayrilmistir.
Anadolu’da kurulan Selçuklulara bagli ilk
beyliklerden biri Sahipataogulari’dir.Bu beyligin
kurucusu Sahipata Fahrettin Ali hayatinda Afyon’u
malikhane olarak almistir. O zaman kadar Karahisar
denilen Sehre onun adina izafeten Karahisar-i Sahip
denilmistir.
Afyon uzun süren bu beyligin baskenti olarak kaldi
(1265-1333) Sahipata’nin yerine geçen torunu
Þemsettin Ahmet bey Germiyanoðlu’nun
damadý idi,ölümünden sonra yerine geçen
ogullari Nusreddin Ahmet ve Muzzafferddin devlet
beylerden Ahmet bey ana tarafindan bagli bulundugu
Germiyan sarayina gitmistir. Önce bütün Afyon çevresine
hakim iken gittikçe küçülen beylik zamaninda
Devlet beyin ogullari sehirde hüküm sürmüslerdir.
Germiyan beyi II. Yakup samimi bir Osmanli dostu idi.
1390’dan 1399’ a kadar Osmanli ülkesi olan Ipsala
‘da oturmustur. Beyligini vasiyet yolu ile II. Murat
‘a birakmis böylece Afyon’da
Osmanlilarin idaresine girmistir.(1428)
500 yili asan Osmanli egemenliginde Afyon Anadolu
Beylerbeyi’nin bir sancaðý olmuþtur.
1917 yýlýna kadar Bursa’ya baðlý
kalmýþ.1.Dünya Savaþý
sonlarýna doðru baðýmsýz
Mutasarrýflýk olmuþtur.
Ulusal
Kurtulus Savasinda Afyon
Adýmýzý tüm dünyaya altýn
harflerle yazdiran Kurtulus Savasimizin geçtigi
ilimiz, cografi konumu ile her dönem insanlarin ele
geçirmek istedigi bir yerdir. Bu nedenle Ulusal
Kurtulus Savasinda Afyon’un önemli ve seçkin bir
yeri vardir.
Mondros Baris Antlasmasi'ndan (8-9 aralik 1918). Hemen
sonra Ingiliz Fransiz ve Italyan birlikleri yer yer
Osmanli topraklarina girdiler. Bu arada 16 Nisan
1919’da Fransizlar Afyon istasyonuna yerlesti. 21
Mayis 1919’da iki subay ve 262 erden oluþan
bir Italyan birligi de Afyon’a geldi. Bu birlikler
yerlerini 17 Mart 1920’de yunanlilara birakti.
Çok kisa süren birinci isgalden sonra 13 Temmuz
1921’de Afyon ikinci kez Yunanlillar tarafindan isgal
edildi ve Afyon 1 yil 1 ay 25 gün yunan isgali altýnda
kalmistir.
Ilimiz topraklarina yerlesmis yunan kuvvetleri Afyon
halkina büyük izdiraplar çektirmistir.

26 Agustos 1922’de saat bes buçukta top atisiyla
aydinlanan Kocatepe’den
firlayan ordumuz, sira sira tel örgülü,makinali tüfek
ve top yuvalariyla pekistirilmis Yunan mevziilerine
insan üstü bir güçle saldiriya geçmis, makasla
dipçikle hatta elleriyle
bedenleriyle parçaladiklari tel örgüleri
asarak, mevziileri bir bir ele geçirerek Kurtulus
Savasi destanini yazdirmistir. Büyük Atatürk önderliginde
tüm insanlarimizin büyük çaba ve destekleriyle
yurdumuz içinde tek bir düsman birakilmayincaya dek
bu taarruz harekatimiz sürdürülmüs ve Izmir’de
sonlandirilmistir.
Ulusal Kurtulus Savasi’nda Afyon’un önemli ve
seckin bir yeri vardir. Büyük Atatürk bu stratejik
önemi söyle dile getirir”Afyonkarahisar son büyük
zaferin kilidi oldu, esasi oldu. Afyonkarahisar’in
tarihi savasimizda unutulmaz parlak bir sayfasi
vardir.”
|