HasHas
Haşhaş bitkisinin üretiminin çok eski
zamanlardan beri yapıldığı bilinmektedir .Milattan
5 bin yıl önce, Sümer'lerin lisanından Haşhaş'ın
mevcudiyetine dair deliller mevcuttur. Asuri kabartmalarında
da haşhaş resimleri görülmektedir. Bazı iddialara göre
haşhaşın ana vatanı Orta Asya yani Türkistan dır.
Ancak Anadolu'da ve özellikle Afyon dolaylarında
bulunan, Etiler döneminden kaldığı iddia edilen taş
kabartma ve hatta paralarında haşhaş resimleri
bulunmaktadır. Bu eserler Afyon müzesinde mevcuttur.
Şehrimizin ismide bu bitkiden gelmektedir.
Haşhaş bitkisinin nasıl yetiştirildiğini ilk defa
tarif eden The Ophrastus'tur. (M.Ö 287-372
).Afyonun ne şekilde kullanıldığını ise aynı asırlarda
yaşayan Diogoras izah etmiştir.
Tababette kullanıldığını M.Ö 123-63 senelerinde yaşamış
Pontus Hükümdarı Büyük Midridat'ın Afyon'dan yaptığı
ilaçta bilinmektedir. Bu ilaç 130 yıl sonra Pontus Hükümdarı
Neros'un hekimi Andramak tarafından geliştirilerek adına
'Tiryak' denilmiştir. Çok kıymetli olan bu ilacın hükümdar
ve imtiyazlı kişlerce kullanıldığı bilinmektedir.
Afyon, Çin'de ise 8. asırdan sonra üretilmiş ve tütün
içmek yasak olduğundan Afyon kullanılmıştır. Bu alışkanlığın
Çin'e intikalinin ise Formaza'dan olduğu iddia
edilmektedir.
Gelicikgillerden
otsu bir bitkidir.Birçok çeşidi olup gövdesi
toparlak şeklindedir.Tohumları barındıran etli çeperi
çizilince , süt gibi bir sıvı sızar, havaya değince
yavaş yavaş katılaşarak esmer bir renk alır. Buna
Afyon Sakızı denir. Türkiye'de haşhaşın ekimi ve
alımı devlet kontrolü ve izni altındadır.Yıllık
12.000 ton kadar haşhaş ekimi yapılır. Bunun büyük
bir bölümü ise ilimiz sınırları içindedir.
|